Antillianen en Arubanen voornemens naar Europees Hof vanwege databank

Persbericht OCaN, 3 september 2008

Raad van State negeert Antilliaans bezwaar tegen verwijsindex

De Raad van State heeft alsnog groen licht gegeven voor de Verwijsindex Antillianen (VIA). De rechtbank in Den Haag stelde vorig jaar nog de Antilliaans-Arubaanse belangenbehartiger Overlegorgaan Caribische Nederlanders (OCaN) in het gelijk. Daartegen waren de Minister en het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) in verweer gekomen. Met succes, naar nu blijkt. De hoogste bestuursrechterlijke instantie van Nederland vond dat wel degelijk een noodzaak voor de VIA was aangetoond en dat geen sprake was van discriminatie. OCaN overweegt stappen te zetten richting het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg.  

Grondrechten; willekeur
De VIA is een elektronische databank met informatie over Antilliaanse en Arubaanse risicojongeren. Gemeenten en instanties als wooncorporatie, politie en gezondheidsdienst kunnen gevoelige gegevens uitwisselen over uitsluitend deze groep Antillianen en Arubanen. OCaN is van mening dat hier sprake is van een onevenredige inbreuk van grondrechten - namelijk het recht op privacy, gelijke behandeling en recht op persoonlijke vrijheid - en dat deze databank voeding kan geven aan repressieve doelstellingen die niet gelden voor niet-Antilliaanse risicojongeren.  Daarnaast zou het gebruik van de VIA in de ‘gemeentelijke casusoverleggen' kunnen leiden tot stigmatisering en daarmee wellicht willekeur op basis van etnische herkomst (‘ras'). De Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie (ECRI) van de Raad van Europa en de Open Society Justice Initiative (OSJI) gaven OCaN daarin gelijk.

CBP en VIR
De Minister voor Jeugd en Gezin heeft de intentie om in 2009 een verwijsindex op te zetten voor alle risicojongeren in Nederland. Met deze Verwijsindex Risicojongeren (VIR) wordt al volop geëxperimenteerd. Onlangs heeft het CBP negatief geadviseerd over het wetsontwerp van deze VIR. De vraag is waarom het CBP wel positief adviseerde over de VIA, die in vele opzichten op dezelfde gronden is gestoeld als de VIR. Ook is onduidelijk waarom het CBP na de uitspraak vorig jaar van de rechtbank wel tegemoet kwam aan alle bezwaren van OCaN ten aanzien van de VIA en de toestemming alsnog introk.

Gevaarlijk precedent
De uitspraak van de Raad van State schept volgens OCaN een gevaarlijk precedent betreffende de bescherming van privacy. Mogelijk kunnen nu alle bijzondere groepen met specifieke kenmerken - zoals gezondheid, ras, nationaliteit of geloof - in een aparte databank opgenomen worden. Privacy International en EPIC (Electronic Privacy Information Center) hebben nota bene reeds meerdere malen aangegeven dat Nederland zich in de achterhoede begeeft bij de bescherming van privacy.

Internationale stappen
De VIA is een tijdelijk instrument en kent een looptijd tot 11 december 2008. Of het nog zinvol is om de VIA uit te voeren voor drie maanden is maar de vraag. De nationale rechter heeft OCaN vorig jaar in het gelijk gesteld, de Raad van State de Minister en het CBP. OCaN ziet geen andere weg open dan te stappen naar een hogere rechter, het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Noot voor de redactie:
OCaN
Laan van Meedervoort 145a
2517 AX Den Haag
OCaN bureau: 070-380.33.01
Glenn O. Helberg: 06-502.91.004. 
www.ocan.nl
Advocaat prof. mr. P. Nicolaï: 020-6705151.
Co-advocaat mr. Maxim Ferschtman (OSJI): 020 - 7733871

OCaN is de officiële gesprekspartner voor Antillianen en Arubanen van de Nederlandse rijksoverheid. OCaN participeert in het Landelijk Overleg Minderheden (LOM), voorgezeten door de Minister voor WWI.