OCaN

Bai vota. maar waarom? Door René Zwart

woensdag 02 maart 2011 19:46

ANALYSE

 

Als zelfs gezagsgetrouwe en Godvrezende autochtone Nederlanders al niet warm lopen voor de Provinciale Statenverkiezingen, is het begrijpelijk dat de in Nederland wonende Antillianen en Arubanen al helemaal niet staan te trappelen om vandaag een gang naar de stembus te maken. Deze verkiezingen gaan immers in de eerste plaats over voor de doorsnee burger niet onbelangrijke maar allesbehalve boeiende onderwerpen als ruimtelijke ordening. En de - in de meeste gevallen volslagen onbekende - kandidaten spreken ook al niet tot de verbeelding.

Toch staat er vandaag veel op het spel, zeker ook voor Caribische Nederlanders, zowel die zich in Nederland hebben gevestigd als die op de eilanden en wellicht ooit nog eens de oversteek willen maken. Voor de Antilliaans/Arubaanse gemeenschap is de inzet van deze regionale verkiezingen onder meer of er wel of niet een toelatings- en terugstuurregeling komt. Niet dat de provinciebesturen daar iets over in de melk te brokken hebben, zij bepalen wel de samenstelling van de nieuwe Eerste Kamer die op 7 juni wordt geïnstalleerd.

In de Tweede Kamer is er een meerderheid om in de aanstaande Rijkswet Personenverkeer een toelatings- en terugstuurregeling op te nemen. Nog voordat het kabinet Rutte aantrad, nam het parlement met de krapst mogelijke meerderheid een motie van VVD'er André Bosman aan waarin de regering werd opgeroepen haast te maken met het indammen van de toestroom van kansarme jongeren uit Curaçao, Aruba en Sint Maarten.

De VVD en CDA gaven gehoor aan de motie door in hun regeerakkoord aan te kondigen dat zij in de loop van 2011 een Rijkswet Personenverkeer zullen presenteren met een toelatings- en terugstuurregeling. Zij deden dat nog eens dunnetjes over in het gedoogakkoord dat zij met de PVV sloten.

In de Tweede Kamer zijn die drie partijen goed voor een nipte meerderheid van 76 zetels, genoeg om de Rijkswet Personenverkeer aangenomen te krijgen. De wet kan evenwel pas worden ingevoerd als ook de Eerste Kamer er zijn zegen aan geeft. Op dit moment ontberen VVD, CDA en PVV daar een meerderheid, reden waarom de voor immigratie verantwoordelijke minister Gerd Leers het wetsvoorstel nog even onder de pet houdt.

Krijgt de gedoogcoalitie via de verkiezingen van alsnog een meerderheid in de Eerste Kamer, dan is het vrijwel zeker dat het wetsvoorstel het ook daar zal redden. Het voorbehoud heeft betrekking op het feit dat de Eerste Kamer wetsvoorstellen anders beoordeelt dan de Tweede Kamer. Laat die zich nogal eens leiden door de (politieke) waan van de dag, de fracties in de Senaat doen meer aan reflectie.

Wetsvoorstellen worden gewogen op hun uitvoerbaarheid en proportionaliteit. Voor Eerste Kamerleden zal ook veel meer de principiële vraag meewegen in hoeverre een toelatings- en terugstuurregeling een aanslag betekent op het ongedeelde Nederlanderschap. Niettemin is de kans groot dat een Senaat waarin VVD, CDA en PVV een meerderheid vormen na wat mitsen en maren toch zal instemmen met zo'n regeling.

Anders wordt het als deze drie partijen geen meerderheid verwerven. Volgens de meest recente peilingen zouden zij op 37 zetels uitkomen, 1 te weinig voor een meerderheid. In dat geval zal de huidige VVD/CDA-coalitie voor het aangenomen krijgen van haar wetsvoorstellen in de Eerste Kamer afhankelijk zijn van partijen die tot de oppositie behoren.

De onevenredig sterke machtspositie die de PVV nu heeft (het is partijleider Geert Wilders die op elk door hem gewenst moment het kabinet ten val te brengen) loopt dan schade op. In dat geval zijn VVD en CDA gedwongen deals te sluiten met bijvoorbeeld PvdA, SP, GroenLinks, D66 en ChristenUnie om wetten aangenomen te krijgen.

Van die partijen is bekend dat zij tegen een toelatings- en terugstuurregeling zijn. Zij stemden immers eerder tegen de motie Bosman. Met die kanttekening dat de PvdA er wel voorstander van is wel enige eisen te stellen aan Caribische Nederlanders voordat zij zich in het Europese deel van het Koninkrijk vestigen.

Wie tegen een toelatings- en terugstuurregeling is, moet zijn hoop er dus op vestigen dat VVD, CDA en PVV vandaag onvoldoende zetels in de twaalf provincies veroveren om straks ook de macht te kunnen grijpen in de Eerste Kamer. Komt die meerderheid er in de Senaat niet, dan moet er ook weer niet te vroeg worden gejuicht. Het zou zo maar kunnen dat (rechtse) splinterpartijen zoals de SGP en nieuwkomer 50+ bereid zijn een Rijkswet Personenverkeer te omarmen om bij het kabinet in het gevlei te komen.

Er zijn meer redenen waarom de Antilliaans/Arubaanse gemeenschap in Nederland belang heeft bij de samenstelling van de Eerste Kamer. Het kabinet Rutte voert mede onder druk van gedoogpartner PVV een voor het (voorheen) solidaire en tolerante polderland ongekend rechts beleid met bezuinigingsmaatregelen die vooral de zwakkeren hard treffen.

Conclusie: Ook al wordt er vandaag gestemd over wie het in Groningen, Zeeland of Limburg voor het zeggen krijgt, voor Curaçao, Aruba en Sint Maarten zijn deze verkiezingen allesbehalve een ver-van-mijn-bed-show. Reden waarom het Overlegorgaan Caribische Nederlanders en de MAAPP de in Nederland wonende stemgerechtigde Antillianen en Arubanen hartstochtelijk oproepen vooral toch te gaan stemmen: Bai vota!

René Zwart