CBP: Meldingsbevoegdheid Antillianencoördinator in strijd met wet
donderdag, 28 januari 2010 10:57
Vandaag Europese Dag van de Privacy. OCaN ziet bezwaar bevestigd!
Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) is van mening dat de "Antillianencoördinator" geen meldingen mag doen in de Verwijsindex Risico's Jeugd (VIR). Het doen van een melding maakt de etnische achtergrond van de jongere bekend. En dat is in strijd met het verbod om persoonsgegevens omtrent ras te verwerken, zo adviseert de privacywaakhond deze week aan minister Rouvoet voor Jeugd en Gezin.
Het Overlegorgaan Caribische Nederlanders (OCaN) ziet hiermee zijn bezwaar tegen deze meldingsbevoegdheid van de Antillianencoördinator bevestigd. Vandaag, op de Europese Dag van de Privacy, hoopt OCaN dat de regering een begin maakt met een algehele beëindiging van etnische registratie in relatie tot repressie.
Meldcriterium: risico's in etnische groepen
De Verwijsindex Risico's Jeugd (VIR) is bedoeld om de samenwerking tussen alle partijen in de jeugdketen soepeler te laten verlopen. In de VIR worden risicomeldingen op de terreinen onderwijs, werk, gezondheid en veiligheid bijeengebracht. De VIR moet ervoor zorgen dat elke jongere in beeld blijft en dat afstemming plaatsvindt tussen de 'instanties en functionarissen'. Medio 2009 ging de Tweede Kamer akkoord met het wetsvoorstel-VIR.
Het CBP was in september jongstleden door de minister gevraagd te adviseren over een nieuw VIR-meldcriterium: "De jeugdige staat bloot aan risico's die in bepaalde etnische groepen onevenredig vaak voorkomen". Het voornemen van de minister is namelijk, om coördinatoren van gemeentelijk doelgroepenbeleid meldingsbevoegd te maken. Hiermee voldoet de minister aan een Kamermotie om de Antillianencoördinator meldingsbevoegd te maken, zo is te lezen in de nota van toelichting. Het is echter niet duidelijk of er meer doelgroepcoördinatoren bestaan, behalve de zogeheten "Antillianencoördinator": dat is de gemeenteambtenaar die verantwoordelijk is voor de aanpak van Antilliaanse probleemjongeren. Uit een melding van de Antillianencoördinator kan worden afgeleid dat het om een Antilliaanse jeugdige gaat. Als gevolg hiervan zal strijd ontstaan met de wet, te weten het verbod op het verwerken van persoonsgegevens betreffende iemands ras.
Het CBP bekritiseert verder het registeren van etniciteit door meldingsbevoegden in hun eigen administratie, zonder dat daarvoor een wettelijke basis is. Ook attendeert het CBP op het gevaar van de "op voorhand ongerichte verstrekking van persoonsgegevens aan een potentieel groot aantal organisaties afkomstig uit verschillende instanties". Tenslotte ziet het CBP een gevaar bij de melding die politie via bureau jeugdzorg aan de VIR kan doen; dat laatste is niet noodzakelijk voor de afstemming van de hulpverlening, zo schrijft het CBP.
Bezwaar OCaN
De minister kwam in december 2008 met alternatieven voor de Verwijsindex Antillianen (VIA). Eén van de alternatieven was de meldingsbevoegdheid van de Antillianencoördinator in de VIR. OCaN maakte hiertegen direct bezwaar, als ook het Antilliaans kamerlid Cynthia Ortega-Martijn (ChristenUnie) en de Antilliaans-Arubaanse organisatie Movimientu Antiano i Arubano pa Promové Partisipashon (MAAPP). Volgens OCaN zou met de meldingsbevoegdheid van de Antillianencoördinator feitelijk geen onderscheid bestaan tussen de VIA en de VIR en daarmee geen einde komen aan het grootste bezwaar: de schending van het verbod op het verwerken van persoonsgegevens betreffende iemands ras. Het verbod is juist bedoeld om discriminatie, willekeur en machtsmisbruik te voorkomen.
Motie
In februari 2009 achtte de Raad van State de registratie van etniciteit in de VIR in strijd met artikel l van de Grondwet en internationale mensenrechtenverdragen. Daarnaast gaf de wetgevingsadviseur aan dat deze etnische registratie geen meerwaarde bood en alleen maar stigmatiserend werkte. Het kabinet volgde dit advies. Niettemin verzocht de Tweede Kamer het kabinet de afgelopen zomer in een motie om de Antillianencoördinator uit de 21 Antillianengemeenten meldingsbevoegdheid te maken. Het kabinet gaf daaraan aldus gehoor. Het CBP vindt niettemin dat het kabinet hiervan af moet zien.
Privacy en Antillianen
Vandaag, 28 januari 2010, is het de Europese Dag van de Privacy. Privacy, het "recht om met rust gelaten te worden (door de overheid)", is een grondrecht. Volgens Privacy International is het met deze privacybescherming in Nederland niet goed gesteld. Het kabinet is voornemens om in het voorjaar met de Kamer in debat te gaan over de principiële discussie rondom etnische registratie.
Volgens OCaN is de privacy van Nederlanders met een Antilliaanse of Arubaanse achtergrond op een aantal terrein in het geding. Het repressieve huis-aan-huis optreden van de Stadsmarinier Antillianen in Rotterdam, het voorstel van aparte registers in een rijkswet personenverkeer, de gemeentelijke Rechercheteams Antillianen, en etnische registratie binnen de Persoonsgebonden Aanpak Antillianen (PGA) alsmede binnen het Transferinformatiepunt (TIP) in de Rotterdamse deelgemeente Charlois zijn daarvan voorbeelden. OCaN zal zich als samenwerkingsverband voor Antillianen en Arubanen in Nederland blijvend inzetten voor de fundamentele rechten van haar achterban, daar waar de overheid deze rechten onvoldoende beschermt.
Verdere informatie
Informatie over de verwijsindex: http://www.verwijsindex.nl/
Informatie over de meldcriteria: http://www.meldcriteria.nl/
Informatie over Privacy International: http://www.privacyinternational.org/
Het CBP-advies is te lezen op http://www.cbpweb.nl/Pages/adv_z2009-00970.aspx
Advies van de Raad van State met betrekking tot de VIR (februari 2009):
http://www.raadvanstate.nl/adviezen/zoeken_in_adviezen/zoekresultaat/?advicepub_id=8436. De Raad schreef: "De Raad meent dat niet kan worden aangetoond dat het registreren van de etnische achtergrond van jongeren nuttig of noodzakelijk is met het oog op de doelstelling van de verwijsindex. Het doel van de verwijsindex is om problemen van risicojongeren eerder op het spoor te komen en de samenwerking in de jeugdketen te versterken. Elke melding in de verwijsindex is het resultaat van een professionele afweging en elke jongere is uniek. Etniciteit kan slechts een statistische aanwijzing zijn dat de jongere een verhoogde kans loopt op bepaalde problemen. Maar als de overheid actie wil ondernemen bij bepaalde jongeren, zullen de specifieke problemen van elke jongere nauwkeurig moeten worden bekeken. Een statistische waarschijnlijkheid is niet van belang bij behandeling van individuele gevallen. Het registreren van etniciteit heeft hier geen toegevoegde waarde."
Voor meer informatie:
OCaN
Laan van Meerdervoort 145a
2517 AX Den Haag
070-380.33.01
Glenn O. Helberg (voorzitter): 06-502.91.004.