Etnische registratie niet 'mensenrechtenproof'
vrijdag 12 juni 2009 16:48
OCaN-persbericht, 11 juni 2009
Etnische registratie niet 'mensenrechtenproof'
Deskundigen op OCaN-expertmeeting kritisch over etnische databanken
Registratie van etnische herkomst van jeugdigen in Nederland staat op gespannen voet met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Voor het wettelijk vastleggen van etnische registratie bestaan - ook in het kader van doelgroepenbeleid - dusdanig hoge eisen van 'objectieve rechtvaardiging' dat in het geval van eventuele etnische registratie in de Verwijsindex Risico's Jeugdigen (VIR) het Hof voor de Rechten van de Mens hoogstwaarschijnlijk zal concluderen dat Nederland in strijd handelt met het recht op persoonlijke levenssfeer.
OCaN-persbericht, 11 juni 2009
Deze mening werd breed gedeeld door een achttal professoren en deskundigen op het terrein van mensenrechten, gelijke behandeling en privacywetgeving op een expertmeeting, georganiseerd door het Overlegorgaan Caribische Nederlanders (OCaN), 2 juni jongstleden op de Rechtenfaculteit van de Universiteit van Leiden.
Aanleiding voor de expertmeeting was de wens van de minister voor Wonen, Wijken en Integratie (Van der Laan) eind vorig jaar om een principiële discussie betreffende de registratie van herkomstgegevens in de volle breedte te voeren. Nog voor de zomervakantie wil de minister de kabinetsvisie over het nut en de noodzaak van herkomstregistratie binnen de verschillende beleidsterreinen ontvouwen.
Gezien het feit dat de 'principiële' discussie op zich liet wachten, heeft OCaN hiertoe het initiatief genomen. Tijdens de expertmeeting bogen de deskundigen van diverse universiteiten, onderzoeksbureau's en advocatenkantoren in het land zich over de juridische reikwijdte van de mogelijkheid tot registratie op basis van etniciteit. Hierbij lieten zij zich leiden door onder andere de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp), Richtlijn 95/46/EG, het EVRM en daarmee samenhangende jurisprudentie.
Geconcludeerd werd onder meer dat momenteel wel erg gemakkelijk gegrepen wordt naar het instrument van etnische registratie zonder gedegen te toetsen aan antidiscriminatie en privacywetgeving. Voorts waren de deskundigen van mening dat er een reëel risico bestaat dat databanken waarin etniciteit wordt geregistreerd mogelijkheid bieden tot willekeur en misbruik, daar er geen garantie is dat de achterliggende doelomschrijving in een later stadium niet zal worden uitgebreid.
Succesvol doelgroepenbeleid is niet afhankelijk van etnische registratie en dit maakt het middel onnoodzakelijk en disproportioneel. Maatregelen die door de rijksoverheid en gemeenten worden genomen dienen altijd in overeenstemming te zijn met nationale- en internationale regelgeving. Er moet voor worden gewaakt dat de uitleg van gevestigde regelgeving gekleurd wordt door de maatschappelijke tendens.
'Rasregistratie' krijgt steeds meer aandacht. De Permanente Commissie van Deskundigen in Internationaal Vreemdelingen, Vluchtenlingen- en Strafrecht de Commissie Meijers heeft er onlangs op gewezen dat "er sprake is van verboden (direct) onderscheid naar ras op het moment dat etniciteit richtinggevend is voor de aard van de individuele aanpak die aan jongeren geboden wordt".
Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) heeft in april aangegeven onderzoek te doen naar registratie in Rotterdam. Voorts heeft OCaN vorige maand de 21 'Antillianengemeenten' verzocht om op grond van de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) alle gegevens te verstrekken rondom etnische registratie. Gemeente Rotterdam heeft afgelopen week inmiddels per brief laten weten inderdaad etniciteit van de doelgroepjongeren te registeren in het kader van de Deelgemeentelijke Organisatie Sluitende Aanpak (DOSA).In afwachting op de antwoorden van de overige Antillianengemeenten en het CBP-onderzoek zal OCaN zich beraden op vervolgstappen.
OCaN blijft zich inzetten voor het gelijkheidsbeginsel en verzetten tegen de mogelijkheid die dergelijke databanken bieden om het benadelen van personen op grond van ras (in)direct te vergemakkelijken, bijvoorbeeld 'etnisch-specifiek straffen', het postcodebeleid van bedrijven, de 'ongewenstverklaring voor Antillianen en Arubanen' of de zogeheten 'Rotterdamwet' die met name etnische minderheden in achterstandswijken treft.
Noot voor de redactie:
Overlegorgaan Caribische Nederlanders (OCaN)
OCaN bureau: 070-380.33.01
Voorzitter Glenn O. Helberg: 06-502.91.004
HYPERLINK www.ocan.nl
OCaN is de officiële gesprekspartner voor Antillianen en Arubanen van de Nederlandse rijksoverheid. OCaN participeert in het Landelijk Overleg Minderheden (LOM), voorgezeten door de Minister voor WWI. De expertmeeting werd georganiseerd door de juridische commissie van OCaN, ondersteund door Societas Iuridica Antiana et Arubana (SIAA), Studievereniging voor Nederlands-Antilliaans en Arubaans Recht, verbonden aan de Universiteit Leiden. De juridische commissie van OCaN bestaat uit mr. dr. Zayènne van Heesen-Laclé, Sueena Francisco LL.M, mr. Mike Bindraban, mr. Martijn Linnartz, drs. Glenn Helberg en drs. Marnix Arendshorst.