OCaN

Opluchting en vragen over voorlopige beëindiging etnische registratie

dinsdag 23 december 2008 18:47

De aparte Antilliaanse databank is definitief overbodig, zo heeft de ministerraad vrijdag besloten. Een opluchting voor het Overlegorgaan Caribische Nederlanders (OCaN), dat samen met haar Antilliaans-Arubaanse achterban (waaronder de zogeheten "A.W.O.R.-deelnemers"), de Movimentu Antiano i Arubano pa Promové Partisipashon (MAAPP) en de lokale Beraden, (Antilliaanse) kamerleden, de Staten en regeringen van de Nederlandse Antillen en Aruba alsmede de Curaçaose Eilandsraad drie jaar lang gestreden heeft tegen deze "Verwijsindex Antillianen" (VIA). Een gang naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens - met als doel het discriminatoire karakter van de VIA aan te vechten - is voorlopig van de baan.

OCaN verwelkomt het besluit van de ministerraad om "te onderzoeken of etnische registratie in het algemeen er wel moet komen": daarmee geeft de ministerraad in de ogen van de Antilliaans-Arubaanse overlegpartner blijk van het feit dat serieus wordt gekeken naar het bezwaar van de gevaren van stereotypering, misbruik en willekeur op basis van afkomst. OCaN is van mening dat het wettelijk vastleggen van etniciteit als een risicofactor - alsmede de koppeling met repressie - het ‘vinden en binden' voor hulpverlening eerder bemoeilijkt. OCaN betwijfelt stellig de bijdrage van etnische registratie aan een betere hulpverlening en aan een stabielere gezinssituatie.

Vragen over het nieuwe voorstel
Niettemin zijn er ook zorgen. In zijn brief aan de Tweede Kamer op 19 december 2008 stelt Minister voor WWI Van der Laan voor om de VIA bijna integraal op te nemen in de Verwijsindex Risicojongeren (VIR). Deze brief van de Minister roept tal van nieuwe vragen op. Zo is het niet duidelijk waarom de Minister ervoor gekozen heeft om niet-geregisteerde Antilliaanse en Arubaanse jongeren, op het moment dat zij in aanraking komen met een overheidsinstantie, te koppelen aan een Verwijsindex Servicenummer (VSN) in plaats van een Burgerservicenummer (BSN).

En waarom vindt meteen een matching plaats in de VIR op het moment dat deze Antilliaanse jongeren een VSN krijgen? OCaN plaats ook haar kanttekeningen bij het voorstel om de leeftijdsgrens van 23 te verhogen. Kan er nog wel gesproken worden van een Verwijsindex Risicojongeren als de leeftijdsgrens wordt verhoogd? Voorts blijkt niet uit de brief wat de noodzaak is om de zogeheten "Antillianen coördinator" van de gemeente meldingsbevoegd te maken voor de VIR, nu etnische registratie juist niet zal plaatsvinden.
Daarnaast rijst de vraag of gezinsleden van risicojongeren wel binnen de reikwijdte van de VIR moeten vallen. Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) heeft in juni jl. een kritisch advies gegeven aangaande het wetsvoorstel-Verwijsindex Risicojongeren (VIR), daar waar het gaat om de bescherming van privacy van minderjarigen en de specifieke noodzaak van registratie van ‘bijzondere gegevens' (gezondheid, strafrecht, etniciteit). Wat heeft de regering eigenlijk met dit advies gedaan?            

Alternatief
Om risicogedrag, instabiele gezinssituaties en frequent verhuizen te voorkomen is het beter te richten op het mogelijk maken van een goede inschrijving in de GBA (tevens voor vertrek naar Nederland) - en daarmee het verstrekken van een BSN - en het toewijzen van een vaste woonplek. De opvang zal moeten worden gecombineerd met zorg- en leerwerktrajecten en intensieve begeleiding. Daarnaast dient de kwaliteit van de hulpverlening te worden verbeterd, alsmede de samenwerking tussen de hulpverleningsinstanties effectiever te worden gemaakt. Registreren, verwijzen en informatie uitwisselen heeft geen enkele zin, zolang nog altijd minstens 6.000 (voornamelijk autochtone) zwerfjongeren in Nederland op een wachtlijst staan.
De door de Taskforce Antilliaanse-Nederlanders voorgestelde extra middelen om het maatschappelijk vraagstuk van Antilliaanse risicogroepen op te lossen is gerechtvaardigd: als deze extra middelen worden ingezet voor het hierboven voorgestelde huisvestings- en begeleidingsbeleid, levert dat de samenleving een kostenbesparing op die ruimschoots de extra middelen compenseert.

Internationaal-juridisch
Of een databank waarin vergaande privacy-gevoelige informatie wordt geregistreerd op grond van het internationale recht mogelijk is, is überhaupt de vraag. Vorige week nog heeft het Europees Hof van Justitie (EU) beslist dat Duitsland geen buitenlanders mag registreren. Het verwerken van gegevens van Europese burgers, niet zijnde Duitsers, in een gecentraliseerd register voor statistische doeleinden of bestrijding van criminaliteit is in strijd met het gemeenschapsrecht. We hopen dat binnenkort de Commissie Veiligheid en Persoonlijke levenssfeer - die de regering zal adviseren over de relatie privacy en criminaliteitsbestrijding - met een aanbeveling komt, waarbij de fundamentele grondrechten en vrijheden van koninkrijksburgers het uitgangspunt zijn en blijven.

OCaN wil in ieder geval in het voorjaar een debat organiseren over het nut en de noodzaak van etnische registratie.

Voor meer informatie:
Glenn O. Helberg, voorzitter OCaN, 06-502.91.004. OCaN-bureau: 070-380.33.01,  HYPERLINK "http://www.ocan.nl" www.ocan.nl

Het Overlegorgaan Caribische Nederlanders (OCaN) is de officiële gesprekspartner van de regering inzake integratiethema's van Antillianen en Arubanen in Nederland. OCaN participeert in het Landelijk Overleg Minderheden (LOM), voorgezeten door de Minister voor WWI.

Genodigden voor het informeel platform "Antilliaans-Arubaanse Werkgroep voor Advies en Raad" (A.W.O.R.) zijn onder meer: Antillenhuis,  Arubahuis, KAG, MAAS, MAAPP/secretariaat Platform Beraden, BAAZ, SSSIF, TOPA, EGAD, SWA, SOLAAN, ZWAAB, Stichting Caribische Senioren, PPAAA, AA politici (landelijk, lokaal), Rincolanda, AMERAAD, Vereniging Antilliaans Netwerk, S4, Friends of Statia, Young Mind Act, TOPA, Plataforma Antiano & Arubano Breda, AAPA, Ambiente Beijum, SSC, Antilliaans-Arubaans Beraad Terneuzen, the Mall/YfC, SCALA, Progress, Etica, HAAB, Brillante, St. MAMA, Sentro di MAMA, Nos Baranka, VNAA, Genootschap Nederland-Aruba, SABANA, SIAA, PASSAAT, diverse deskundigen en sleutelfiguren, OCaN. A.W.O.R. wordt incidenteel bijeengeroepen; doel is de achterban te informeren, raadplegen, deelnemen en terug rapporteren ten behoeve van onder meer het LOM-overleg.   

Momenteel bevinden zich 868 Antillianen en Arubanen in detentie ( www.dji.nl, 1 jan. 2007). Alleen al de detentiekosten per dag zijn 180 euro. Dat is 65.000 euro per jaar per persoon (zie ook  http://www.gevangenenzorg.nl).  Bij een gemiddeld verblijf in detentie van een half jaar per persoon is dat ruim 28 miljoen euro op jaarbasis en bijna 113 miljoen in vier jaar. De Taskforce Antilliaanse Nederlanders stelt voor om jaarlijks 18 miljoen euro rijks- en gemeentegeld in te zetten ten behoeve van hulp aan Antilliaanse en Arubaanse nieuwkomers/niet-geregistreerden, risicojongeren, jonge ouders en ex-gedetineerden (jaarlijks 9 miljoen rijksgelden en 9 miljoen gemeentegelden), dat is 72 miljoen in vier jaar.