Van dropout tot rolmodel
Scooters jatten. Dat is wat zijn vrienden op straat deden en ook hij had het zo kunnen doen. Maar Juriaan Manuela deed het niet. Hij zou zich eeuwig schamen voor zijn moeder. En hij wil meer in het leven bereiken dan een dief zijn. Juriaan is een hele gewone Antilliaanse jongen, maar eentje die weet wat hij wil en dat ook zeker gaat bereiken. Geluk is een keuze, is zijn boodschap. "Zelfs als je situatie uitzichtloos lijkt", zegt hij.
Door Matthijs Voortman
Dit interview verschijnt op initiatief van het Overlegorgaan Caribische Nederlanders. Volgens OCaN is het de hoogste tijd om een positief geluid te laten horen over de vele Antilliaanse jongeren die het goed doen in Nederland.
Als ik Juriaan ontmoet, is hij een beetje van slag. Zijn moeder is ziek, ze ligt zelfs in het ziekenhuis. Hij vertelt over de hechte band met zijn moeder. Ze is alles voor hem. Juriaan is haar enige kind. Met z'n tweetjes zijn ze, zijn hele leven al. Juriaan, of Juri zoals zijn vrienden hem noemen, is net 21 jaar. Hij is geboren in Den Haag, groeide op in de beruchte Schilderwijk. Zijn vader en moeder gingen snel uit elkaar. Dat was moeilijk voor de kleine Juriaan. Hij miste een vader in de buurt, niet in de minste plaats om hem een beetje onder de duim te houden. "Ik had wel een strakke hand nodig eigenlijk", zegt Juriaan. "M'n moeder zorgde wel goed voor mij. Ze is heel lief en aardig, maar ze werkte en was er vaak niet. " Juriaan was een stil jongetje. "Ik kropte mijn gevoelens op, misschien wel omdat ik vaak alleen was. Dat leidde tot uitbarstingen."
Zoals die keer dat hij op z'n dertiende op het Atlas College in Rijswijk zat en het aan de stok kreeg met een leraar. Hij voelde zich vals beschuldigd en wilde de klas uitlopen om af te koelen. Hij vroeg de leraar hem niet tegen te houden; toen die dat toch probeerde, haalde Juriaan uit. Hij werd direct van school gestuurd. En dat was jammer, Juriaan was een goede leerling op weg naar een havo-diploma. Er werd geen andere school voor hem gevonden. Het incident zette zijn leven op zijn kop. Een veelbelovende jonge jongen zat thuis. Niet voor een week, maar uiteindelijk wel twee jaar.
De straat op
Juriaan ging de straat op, soms tot laat. Zijn moeder was er niet, ze had vaak nachtdiensten. In de Schilderswijk kreeg hij 'foute' vrienden. "Jongens die slechte dingen deden", zegt Juriaan. Hij zag op straat vooral wat hij niet wilde. "Het ligt aan jezelf of je daaraan meedoet. Als zij zeggen dat ik bang ben om te stelen, dan antwoord ik: Ja, dat ben ik, nou en? Het heeft te maken met stoerheid, status, scooters en veel meisjes. Ik hoefde daar niet bij te horen. Ik wilde niet constant in angst leven, maar genieten. Daarnaast wilde ik mijn moeder niet nog meer pijn doen na het incident op school. De jongens op straat wisten dat ze mij niet meer hoefden te vragen als ze een scooter gingen jatten. Je kunt stelen en mensen oplichten, maar op gegeven moment word je toch een keer opgepakt. Dan heb je het ook nog eens allemaal voor niets gedaan. Je wordt er echt niet gelukkig van. Ik wil iets moois bereiken. Ik had altijd in mijn hoofd dat ik piloot wilde worden bij de KLM. Dat kan niet als je slechte dingen te doet." De vrienden van toen zijn opgepakt met wapens of voor diefstal. Anderen zitten aan de drugs. "Het is toch een keuze die je zelf maakt", vindt Juriaan.
Juriaan vond uiteindelijk in zijn computer een alternatief voor de straat. Hij verbaasde zich over alle mogelijkheden, maar zag er ook kansen in. "Ik zag dingen die ik ook wilde maken." Het zorgde ervoor dat hij op zijn vijftiende weer naar school ging. 'Iets met computers', wilde hij doen. Het werd een technische opleiding. Een schot in de roos. Eindelijk kon hij echt weer werken aan zijn toekomst. Iets bereiken. Toevallig kwam hij in dezelfde tijd bij het toneel terecht. Ze hadden hem erin geluisd, zoals hij zelf zegt, want eigenlijk wilde hij in een brassband. Dat kon alleen als-ie eerst een tijdje acteerlessen zou nemen bij de stichting Mytikas. In het begin was dat even wennen. Het was niet echt stoer of zo. Maar hij kreeg er steeds meer lol in. "Acteren is een mogelijkheid voor mij om mezelf te openen en me te uiten. Je leert jezelf kennen en beter met anderen om te gaan. Ik wou altijd de stoere Juriaan zijn. Nu moest ik ineens andere rollen aannemen. Daardoor ging ik anders naar mezelf kijken. Het opende me".
Juriaan werd ster van het jaar bij de toneelclub, dankzij zijn inzet en vorderingen. Daarvoor werd hij beloond door Mytikas. Hij mocht de stichting vertegenwoordigen bij internationale jongerenbijeenkomsten in Helsinki en New York. Vorig jaar zorgde Juriaan er samen met enkele andere jongeren voor dat de stichting 15.000 euro kreeg van 'Secret Milionaire', een tv-programma waarbij een miljonair 'in cognito' geld weggeeft aan mensen of organisaties die geld nodig hebben. Juriaan kwam uitgebreid aan het woord in het RTL-programma en vertelde op tv gepassioneerd over Mytikas. "Ik ben de stichting erg dankbaar, dus ik ben ook blij als ik iets terug kan doen."
Toekomst
Toneelspelen, in een brassband spelen, werken en naar school gaan; Juriaan werd een drukbezet mannetje. Hij haalde zijn diploma bij de technische opleiding, en mocht van zijn moeder vijf weken naar Curaçao, wat hij geweldig vond. Maar hij was er nog niet. Hij koos voor een mbo-opleiding ICT, waarbij hij leert voor applicatieontwikkelaar. Volgend jaar hoopt hij zijn diploma te halen en daarna verder te gaan met een hbo-opleiding. Vol ambitie denkt hij aan zijn toekomst. "Over tien jaar heb ik een goede baan, ik denk dat ik dan applicatieontwikkelaar ben, misschien zelfs op Curaçao. Of ik heb m'n eigen bedrijf. Veel mensen bellen me nu al met computerprobleempjes. Die help ik dan."
En piloot worden, wat hij eigenlijk altijd wilde? "Ik ben vorig jaar wel naar de open dag van de pilotenschool geweest. Maar als piloot is het in deze tijd moeilijk. Ik moet realistisch zijn, dus eerst mijn ICT-opleiding afmaken. Ik probeer eerst dit doel te bereiken en niet af te dwalen. Maar daarna ga ik zeker weer andere doelen stellen. Je moet sterk zijn in wat je doet. Het is hard werken, ik moet er voor vechten." Met zijn sterke wil, gaat Juriaan Manuela er zeker komen. En zo werd hij van dropout een rolmodel. Juriaan vindt het belangrijk dat er rolmodels zijn. "Als je het thuis niet meekrijgt, dan moet je het van rolmodellen hebben. We moeten elkaar helpen en stimuleren. Het werkt als een rage, als nieuwe mode: hij heeft het, dan moet ik het ook hebben. Als hij werk heeft, z'n eigen geld, dan wil ik dat ook. Zeker met die jonge jongens, die kijken naar de oudere. Ik ken toch best veel Antilliaanse jongeren die goed bezig zijn. We moeten ons laten zien."
Heeft Juriaan nog een boodschap voor de jongeren die in dezelfde situatie als hij terechtkomen? "Maak iets van je leven. Je hebt het zelf in eigen hand. Als het thuis niet goed gaat, neem iemand in vertrouwen. Laat je helpen, sta er open voor. Niet koppig zijn, anders gebeuren er nare dingen. Blijf praten, als mama of papa niet luistert, steek er energie om met ze te praten. Ga anders naar een tante of oom. Er is altijd wel iemand die met je wil praten. "