Skip to main content

Blogs en Vlogs

Wilt u doorgaan met het lezen van dit artikel? Klik op onderstaand  blauw knopje.

Inclusieve energietransitie in de wijk: bewonerscollectieven en gemeenschapskracht centraal

19 november 2024

Stichting Ocan bericht graag over het resultaat van de bijeenkomst in het Laaktheater, in Den Haag die wij eerder hebben aangekondigd. We zijn trostse partner van de Alliantie Inclusieve Energietranstie waar wij samen met Caribische sleutelpersonen en andere organisaties ons inzetten om energiebesparing onder de  Caribische achterban mogelijk te maken en beleidsbepalers te blijven wijzen op een inclusieve aanpak wat betreft de energietransite waar wij allemaal aan moeten meedoen.

De levendige bijeenkomst vond afgelopen zaterdag 16 november plaats. Het werd georganiseerd AIE en het Landelijk Samenwerkingsverband Actieve (LSA) Bewoners. Onder leiding van moderator Faissal Boulakjar werd met een divers besproken hoe gemeenschapskracht en samenwerking kunnen zorgen voor een eerlijke en inclusieve energietransitie. 

De uitdaging: wie kan meedoen aan de energietransitie?

Angelo Martina (Eindhoven), verbonden aan Stichting Ocan (OCAN), ziet op bijeenkomsten over de energie- en klimaattransitie dat er wat betreft diversiteit op nog een wereld te winnen is. “Dan heb ik het niet allen om diversiteit wat betreft achtergrond, maar ook wat betreft inkomen. In de buurten met hogere inkomens is men veel verder met verduurzaming, waaronder de isolatie van huizen. Bijeenkomsten over dit onderwerp bestaan vooral uit witte mensen. Een paar honderd meter verderop in de armere buurten zijn mensen vooral bezig met overleven.” 

Communicatie schiet te kort

Dat beeld wordt door iedereen herkend. Verschillende sprekers wijzen in dit verband op gebrekkige communicatie door overheid en instellingen die te gemakkelijk vertrouwen op digitale communicatie en flyers. In Haarlem doet de gemeente volgens Nercivan Sensoz van het Inspraakorgaan Turken (IOT) wel een en ander, maar weet de bevolking nog te weinig door de wijze van communiceren. “Veel communicatie vanuit de gemeente verloopt digitaal, via websites. Dan bereik je grote groepen dus niet.”

Marijke Popma van Energie Samen Rivierenland herkende dit beeld: “We doen misschien allemaal ons best om diverser te worden, maar het is nog onvoldoende. Vanachter onze witte bureaus denken we te snel dat we het goed doen, maar ondertussen bereiken we te veel groepen niet.”   

Wilt u doorgaan met het lezen van dit artikel? Klik op onderstaand blauw knopje.

 

Het niet bereiken van deze grote groepen kan ingrijpende consequenties hebben. Zo vertelde Ahmed Abdulwahab van Federatie van Somalische Associaties in Nederland (FSAN) over schrijnende verhalen die zijn organisatie via inloopspreekuren bereiken: “Het gaat bijvoorbeeld om mensen die voor het koken overstappen op butaangasflessen uit angst voor hoge energierekeningen. Dat kan levensgevaarlijke omstandigheden opleveren.”

Ali Kammyte, voorzitter van het Bewonerscollectief Schilderswijk, had een ander voorbeeld: “We hebben een buurtmoestuin. Op een dag kwam er een vrouw voorbij die vroeg of ze wat mocht plukken. Ik raakte met haar aan de praat. Ze vertelde dat ze het niet meer trok door schulden. Ze had thuis de stekker uit de koelkast gehaald omdat er nog maar weinig in zat en ze de energierekening niet meer kan betalen.”

Verduurzaming van huurwoningen kan in de praktijk veel geduld vragen. Daar spelen woningcorporaties vaak een cruciale rol. Kammyte deelde een eigen ervaring: “We proberen al zes jaar zonnepanelen te krijgen via de woningcorporatie. Ook het isoleren van woningen schiet gewoon niet op.”

 Laaktheater group Ocan format 350px Alliantie Energietranstie Ocan caribischDe kloof overbruggen: vertrouwen en gemeenschapskracht

De bijeenkomst maakte duidelijk dat bewoners vaak weinig vertrouwen hebben in de overheid of instellingen, deels door negatieve ervaringen zoals het Toeslagenschandaal. “Dit wantrouwen is een grote drempel,” benadrukte Kammyte. “We moeten samenwerken met sleutelfiguren en zelforganisaties om vertrouwen op te bouwen.”

Angelo Martina onderstreepte het belang van perspectief: “Mensen willen weten: wat levert het mij op? We moeten als partners niet alleen informeren, maar ook echt aanwezig zijn en vertrouwen winnen.”

De sleutel: samenwerking en maatwerk

Verschillende deelnemers gaven praktische tips. Houria Tourich van stichting Pauw bijvoorbeeld vertelde: “Ambtenaren moeten uit hun ivoren toren komen. Ga de wijk in, zoek sleutelfiguren op, en spreek bewoners in Jip en Janneke Taal aan op hun behoeften.” Zij deelde hoe het aanspreken van energieleveranciers leidde tot een energietoeslag voor bewoners die het niet meer konden betalen. 

In Eindhoven hielpen sleutelpersonen om gemeenschappen bewust te maken van verduurzaming. In Breda werden bewoners overtuigd om over te stappen op inductiekoken door hen gratis nieuwe pannen te geven. Tom Egyedi van Duurzaam Den Haag vertelde dat hij wanneer hij met een collega van kleur op staat gaat, veel meer bewoners bereikt. 

Daarnaast werd de rol van moskeeën en andere gemeenschapscentra belicht als potentiële toegangspunten om bewoners te bereiken. “In Gouda leidde een voorlichtingsbijeenkomst in de moskee spontaan tot nieuwe aanmeldingen van energiecoaches van kleur,” vertelde Said Bouddouft van Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders (SMN). Hij pleitte ook voor een actievere rol van opbouwwerkers die weer vaker de straat op zouden moeten gaan. 

Inclusieve aanpak blijft essentieel

De bijeenkomst sloot af met een oproep tot actie. Carla Delgado Swiatkowski van LSA, samen met Habib el Ekaddouri (AIE), de organisator van de bijeenkomst verklaarde: “We hebben vandaag veel nuttige inzichten gedeeld, maar het is tijd voor concrete handvatten. Het lokaal organiseren van dialoog, maatwerk en samenwerking met gemeenschappen is de sleutel om echt iedereen bij de energietransitie te betrekken.” 

De energietransitie biedt kansen om niet alleen duurzaam te leven, maar ook om sociale verbindingen te versterken. Echter, dit vraagt volgens Delgado Swiatkowski om lef, kennis en een inclusieve aanpak waarin iedereen kan meedoen. 

De bijeenkomst bewees dat deze uitdagingen niet onoverkomelijk zijn, zolang bewoners, gemeenschappen en beleidsmakers samen optrekken. LSA en AIE zullen daarom meer van dit soort bijeenkomsten organiseren en gaan samen een manifest opstellen. 

Meer Blogs en Vlogs

Donaties

Wilt u een gift of donatie doen

Zelfs de kleinste giften zijn voor ons van grote betekenis.